Tuesday, November 29, 2016

...र फुलेनन् गुराँसहरु

मंसीर १२, २०७३ को नेपाल साप्ताहिकमा प्रकाशित


अलि पर, उतापट्टिबाट आइरहेका दुईजना केटीहरुमध्ये एकजनाले हामी सबैको ध्यान एकैपटक तानिन् ।

२६ वर्ष अघि, २०४७ साल तिरको कुरो हो । निर्देशक अरुणकुमार झा, अभिनेता सन्तोष पन्त, पत्रकार शैलेश आचार्य र म घण्टाघरबाट कमलादी स्थित वसन्त चौधरीको ग्रूप थ्री भन्ने एउटा विज्ञापन एजेन्सीको अफीस तिर गइरहेका थियौं । त्यतिबेला ग्रूप थ्रीले नै उर्वशी भन्ने सिने पत्रिका पनि निकाल्थ्यो जसको सम्पादक शैलेश दाइ थिए । हामी एउटा सिनेमा बनाउन लागिरहेका थियौं, “..र फुल्छन् गुराँसहहरु” । त्यसको लागि भेटघाट गर्ने थलो पनि उर्वशीको अफीस नै थियो ।

भर्खरभर्खर केही टेलिफिल्महरुमा अभिनय गरेको म, त्यस सिनेमाबाट ठूलो पर्दामा हाम्फाल्ने भएको थिएँ । त्यतिबेला सबैको आँखा लाग्ने नबिल बैंकको गतिलो जागीर पनि मैले सिनेमाको हीरो बन्नका लागि तिलाञ्जलि दिने मनस्थिति बनाइसकेको थिएँ । आफैले लेखेको कथामा पटकथा र सम्वाद तयार भैसकेको थियो । एउटा प्रेमकथामा आधारित त्यस चलचित्र आएपछि फर्केर हेर्नपर्दैन भन्ने लाग्थ्यो मलाई भर्खर बीस एक्काइस वर्षको उमेरमा । अरु सबै मुख्य भूमिकाहरु पनि कसले खेल्ने भन्ने लगभग टुंगो लागिसकेको थियो ।

Sunday, November 20, 2016

एक शुभेच्छु पाठकको प्रतिकृया

महेन्द्र आदर्श विद्याश्रमको पढाई सकिएनि सातदोबाटो जाने मेरो बानी सकिएको थिएन । मेरो जक्सन भएको थियो सातदोबाटो । बिहान या साँझ दिनको एक पटक नगै चित्त बुझदैनथ्यो  । केटाहरुसँग बस्यो चिया खायो । फर्कियो । <br>
<br>
एकदिन हामी महेन्द्र आदर्श विद्याश्रम अगाडिको चिया पसलमा बाहिरै बसेर चिया खाँदै थियौं । सडक तिरै फर्केर चियाका चुस्की लिइरहेका बेला उमेशले सडक तीर हेरेर उत्साहित हुदै भन्यो &quot;उ उ दाई त्यो गाडीमा ब्रजेश ।&quot; मैले नि पुलुक्क हेरें अखबारको पानामा देखे जस्तै एउटा अनुहार आफै गाडी चलाएर गोदावरी तिर जाँदै थियो । तर म ठोक्का गरेर भन्न सक्दिन त्यो ब्रजेश थियो या ब्रजेश जस्तै अरु कोई ।
त्यतिबेला म सातदोबाटोको दीपावली पुस्तकालयको सदस्य र नियमित पाठक थिएँ । ब्रजेशलाई नदेखे नचिनेको भए  पनि बेला बेला कान्तिपुर,नागरिक आदिमा आउने  ब्रजेशका लेखहरु चाहिँ म पढ़थ्ये । सायद त्यही भएर हुनुपर्छ उमेशले बाटोमा देखिएको ब्रजेश मलाई देखाएको ।

Wednesday, October 5, 2016

करेली नोट

नेपाल साप्ताहिकको मेरो स्तम्भ "बायाँ फन्को"बाट


केही दिन अघिको कुरो हो, एउटा पसलमा किनमेल गरेर पैसा तिर्न म पालो कुरिरहेको थिएँ । मेरो अघि एक जना पैसा तिर्दै थिए । साहूजीले उनको हिसाब गरेर बाँकी पैसा फिर्ता गरे । ग्राहकले आफ्नो हातमा परेका केही नोटहरु हेरेर अमीलो मुख लगाए । नाकमुख खुम्च्याउँदै उनले भने,  
“हरे साहूजी, कस्तो गन्हाउने र झुत्रो नोट दिनुभाको होला । छुन पनि घीन लाग्ने । अलि नयाँ र राम्रो नोट दिनुस् न ?” 
साहूजीले पनि हाँस्दै उत्तर दिए, 
“अब मैले नोट छाप्ने हैन क्यार । मैले पनि तपैंजस्तै अरु ग्राहकले जे ल्याएर दिए त्यही दिने त हो नि । यस्तै आउँछ म के गरुँ ?”

Saturday, May 14, 2016

‘डिजाइनर बन्न फिल्म लेखेको, टेलर बन्नुपर्‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍‍याे'

लेखनकक्षमा ब्रजेश

समुन्द्र राज घिमिरे ललितपुर, जेठ १ (सेतोपाटीबाट साभार)


ब्रजेश पाँच कक्षा पढ्दा स्कुलको एउटा कार्यक्रममा साथीबाट कविता सुनेका थिए। पैसालाई विषयवस्तु बनाइएको त्यो कविता उनलाई साह्रै मन पर्यो। उनले त्यो कविता मागे।
त्यतिबेला उनका बाबुको छापाखाना थियो। त्यहाँबाट एउटा पत्रिका नियमित निस्कन्थ्यो। पत्रिकामा साथीले सुनाएको उक्त कविता छपाए। तर, साथीलाई थाहा भएन।
उनलाई यही कुराले पिरोल्न थाल्यो। जति समय बित्यो, उनमा पछुतोबोध त्यति नै बढ्दै जान्थ्यो। 
एकदिन पिकनिक जाँदा महिनौंदेखिको उकुसमुकुस पड्कियो। पिकनिक चल्दै गर्दा साथीलाई एक कुनामा लगेर सुनाए, ‘तैंले अस्ति नै सुनाएको कविता मेरो नाममा छापेँ। सरी यार।’
त्यसपछि साथी जोडले हाँसे। र, भने, ‘त्यो कविता मेरो त होइन। दाइले सुनाएको। दाइले पनि अरू कसैको भन्थ्यो।’

बाँकी १३५० ग्राम

कान्तिपुर कोसेलीमा प्रकाशित, जेष्ठ १, २०७३ गते

सुन्यौ ?
म फुटपाथको छेउमा फुलाएर घोक्रोको नसा
कराइरहेको छु एकतमास
रस्ते का माल सस्ते में, रस्ते का माल सस्ते में
आऊ बोली लगाऊ तिमी पनि
जिन्दगीको यो बजारमा आज मेरो बम्पर सेल लागेको छ
मेरा सक्षम हातहरु 
मोल्न, जोड्न, सलाम गर्न
मुठ्ठी कास्न, आगो बाल्न
भत्काउन, बिगार्न, ढुङ्गा हान्न
निकै बेर मोलमोलाइ गरेर 
भर्खर किनेर लग्नुभो मेरा नेताज्यूले 
त्यो हात, 
जसको एउटा बूढी औंलाको नङमा
अझै मेटिएको थिएन
मैले भोट हाल्दा लगाइएको कालो

मेरा आँखाहरु लगे धर्म र समाजका ठेकेदारहरुले
के काम तेरा ती आँखा जसले
देख्न सक्दैनन् परमेश्वरको विराट स्वरुप
त्यसको बदलामा टाँसिदिए मेरो ओठमा
केही भजन, केही स्तुति, 
अलिकति सिद्धान्त र अलिकति वाद
तिनले सुनेका र तिमीले मानेका, 
मानेर ठानेका सत्यहरू
त्यही रट्न थालेका मेरा एक जोर ओठ 
किनेर लग्यो एउटा तानाशाहले
केही आश्वासनहरू थमाएर 
भर्खर मरेको थियो रे, अहोरात्र गुणगान गाउने
उसको बूढो सुगा
तिमीले लग्यौ मुठ्ठीमा लुकाएर मेरो मुटु 
केही झूटा वाचा र कागजी मुस्कानहरू भिराएर 
साह्रै सुन्दर छ त्यो खेलौना
फ्रजाइल–ह्यान्डल विथ केयर
हुन त फुटाए पनि
चोट पुर्‍याउने छैनन् तिम्रा कोमल औंलाहरूलाई 
त्यसका टुक्राहरूले
बनाउने छैनन् कुनै घाउ अनि, 
सम्झाउनका लागि पछिसम्म
बस्न दिंदैनन् कुनै खत पनि
मेरा खुट्टाहरू
केही मित्र र आफन्तहरूले किनिदिए
अब बल्ल ढुक्क भो,
नत्र यो हिंड्थ्यो, कुद्थ्यो पुग्थ्यो निकै प....र
सायद हामीभन्दा अघि, हामीभन्दा धेरै पर
उनीहरूका साउती छिरे मेरा कानहरूबाट
त्यति नै बेला थुतेर लग्यो मेरा दुवै कान
एउटा कालो कागले 
बाँकी छैनन् मसँग त्यसको पछि कुद्न
मेरा खुट्टाहरू पनि
हर रात एक्लै उडाएर, वासनाको हवाइजहाज
आफ्नो पेट वक्ष र ढाडमा
क्र्यास ल्यान्डिङ गर्ने लोग्नेसँग आजित
एउटी अधबैंसे स्वास्नीमानिसले 
किनिन् मेरो पुरूषत्व
बैंककबाट मगाउँदा
वा खिचापोखरीको सेक्सटोय सपमा किन्दा
महँगो पर्‌थ्यो रे डिल्डो
अनि एउटा डाक्टर आयो, मेरो अवस्था देखेर डरायो
बोलाएर आफ्नो नर्सिङहोमको एम्बुलेन्स
लगेर अपरेसन टेबलमा सुतायो
उपचारपछि ल्याएर फेरि मलाई
उभ्याइदियो यही बजारको कुनामा
अब हरदिन १३० लिटर रगत
फिल्टर गर्दै छन् रे मेरा किड्नी
उसको एकजना सम्भ्रान्त पेसेन्टको 
सरकारलाई मोटो राजस्व तिर्छु भन्दै
मेरो फोक्सो लग्यो चुरोट कम्पनीले
मेरो कलेजो लगे दामासाहीमा
गल्लीका भट्टीहरूले
मएकनास कराइ नै रहें 
रस्ते का माल सस्ते में, रस्ते का माल सस्ते में, 
तबसम्म, 
जबसम्म बिकेनन् पालैपालो 
मेरा एकएक अवयवहरु
अब बाँकी छ बिक्न मात्र १३५० ग्राम
मेरो मगज, त्यसमा अटाएको मेरो चेत
म फेरि कराउन चाहन्छु, अन्तिमपटक
रस्ते का माल सस्ते में
तर आफूलाई फिंजाएर बेच्न बस्दा टुक्राटुक्रामा
यो बजारको भीडभाडमा, कुनै बेला सुटुक्क 
कसैले चोरेर लगिसकेछ मेरो आवाज
प्रकाशित: जेष्ठ १, २०७३

Monday, March 21, 2016

बाकस

सानो केटाकेटी,
दंग परेथें त्यसदिन
जुन दिन हाम्रो घरमा पनि आयो
एउटा हेर्दै राम्रो बाकस
भन्न मन लागेको थियो सबलाई
सुन्यौ?? 

हाम्रो घरमा नि आयो बाकस
नपत्याएको तिमीहरूले ?
सत्ते धरोधर्म बिद्यानाश
साँच्चै हाम्रो घरमा नि आयो बाकस
तिमीहरूले सानो कन्तूर भन्ठान्लाऊ फेरि
अजंगको अनि लामो बाकस आयो
सोच्थें अरूको घरमा आएको देख्दा,
हाम्रो घरमा पनि आए हुन्थ्यो
गाउँघरका बूढापाकाहरूको भीड
हाम्रो आँगनमा पनि धाए हुन्थ्यो
कुरा केही नबुझे पनि मलाई लाग्थ्यो
आठ दश जनाले बोकेर ठूलो बाकस
हाम्रो आँगनमा पनि ल्याए हुन्थ्यो
सुनेथें, बाकसमा केशरीका बा आएका थिए रे
अनि आएका थिए बेलाबेला
करीमका बा, दोर्जेका बा अस्कलालका बा
जन्मेकै साल पैसा कमाउन गएका मेरा बा
मैले सुनेको तर देख्न नपाएको मेरा बा
अरूका बा जस्तै चाँडै
बाकसमा फर्केर आए हुन्थ्यो नि
तर मलाई के थाहा
बाकसमा सुतेर आउने बा
फेरि कहिले नउठ्ने पो रैछन्
अनि ल्याउने रैनछन् तिनले
मेरा लागि नयाँ नाना खेलौना
तीतो वास्तविकता ल्याउने रहेछन्
मीठामीठा खानेकुरा हैन
बाकसमा एकपटक आए भने बा
फेरि फर्केर नआउने रहेछन्
बुझ्दा ढीलो भैसकेछ मैले
नत्र सोच्थें होला
बरू ढीलै आउन् मेरा बा
जति पछि नै आउन्
तर बाकसमा नआउन्
हाम्रो आँगनमा बाकस नआओस्
कसैको आँगनमा नआओस्
बाहिर चिल्लो
तर भित्र खस्रो यथार्थ बोकेको
बाहरू सुतेको बाकस

२०७२ चैत्र ८