डोरी आफैले किन्न नपरेसम्म

कुनै बेला कुनै एउटा राज्यमा कुनै एउटा ठूलो तानाशाहले शासन गथ्र्यो । आफ्नो राज्यमा सबै मान्छे खुसी थिए भन्ने उसलाई लाग्दथ्यो । किनभने कसैले पनि केही कुरामा कहिले पनि कुनै गुनासो गरेको उसले सुनेको थिएन । गुनासो नगर्नु भनेको सन्तुष्ट हुनु हैन भन्ने कुरा उसले बुझेको थिएन ।  कसैले गुनासो किन गर्दैनन् भन्ने कुरा पनि उसले कहिले पनि सोचेको थिएन । त्यहाँका जनतालाई पनि गुनासो नगरेपछि सन्तुष्ट भएको प्रमाणित भइन्छ भन्ने थाहा थिएन । 

एकपटक ऊ अर्को मुलुकका शासकको निमन्त्रणामा त्यहाँको भ्रमणमा गयो । उसलाई त्यहाँको शासकले आफ्नो मुलुकका भए जति राम्रा कुराहरु देखाएर प्रभावित पार्न खोज्यो र आफूलाई जनताले कति मान्छन् भन्ने कुरा देखाउन खोज्यो । तर तानाशाह न हो, ऊ त्यस्ता कुनै पनि कुराबाट प्रभावित भएन र उसले सोध्यो,

“शासकको रुपमा तिम्रो शक्ति कति छ भन्ने कुरा मलाई देखाउनु छ भने बिना कुनै कारण पाँच जना सरकारी कर्मचारीको जागीर खोसेर देखाऊ ।”

Read More

.....हिमाल बेच्न पाइयोस्

published in Naagarik daily.

नभेम्वर ३, २०११, बिहान पौने सात बजे
पोखराको टूरिष्ट बस पार्क । माकलटोपी लगाएको एउटा बूढो मान्छे यता र उति गर्दै छ । बस चढ्न आएका ‘खैरे’ हरुलाई उसका अभ्यस्त आँखाहरु तौलन खोज्दैछन् । हातमा बोकेको एउटा हिमश्रृँखलाका लाम्चो पोष्टर फिंजाएर देखाउँदै ऊ खैरेका झुण्डझुण्ड चाहार्दै छ ।
‘व्यूटीफूल माउण्टेन सर । चीप एण्ड बेस्ट ।’

Read More

अवतारको आशा

बायाँ फन्को ९५

फेरि एकपटक अन्यौलग्रस्त भएको छ नेपालको राजनैतिक परिदृश्य । हुन त कहिले चाहिँ यो स्पष्ट थियो भन्ने कुरा पनि आफ्नै ठाममा छ । त्यस अर्थमा भन्दा थप अन्यौलग्रस्त भएको छ नेपालको राजनीति भनिदिए कसो होला ? राजनीति भनेको देश र जनताका हितको कुरा नभएर शक्ति र सत्ताको दाउपेच बनिसकेको छ । यस अर्थमा यो शव्दको अर्थ नै फेरिएको छ , अर्कोपटक शव्दकोष परिमार्जन गर्नेबेलामा विज्ञहरुले यसलाई ध्यानमा राख्नेछन् भन्ने आशा गरौं । अस्पष्टता र अन्यौलका लागि यति धेरै बाटाहरुसायदै यस अघि कहिले खुलेको थियो होला । नेता, कार्यकर्ता, दल, नागरिक समाजका ठेकेदार, आमञ्चार र आम जनता समेत सम्विधान सभाको पुनस्र्थापना, चुनाव, राष्ट्रपतिको दखल (कुन रुपमा र कसरी भन्ने थप अन्यौल), सैनिक हस्तक्षेप, राजतन्त्रको पुनरागमन, अर्को सशस्त्र जनआन्दोलन अथवा गृहयुद्ध जस्ता अत्यासलाग्दा कुरा गरेर अन्यौलमाथि अन्यौल थप्ने बाहेक केही गरिरहेका छैनन् । चोक, बजार, बस, रेष्टूराँ वा कुनै पनि जमघटमा हरेक मानिस एउटा न एउटा आफ्नै विश्लेषण र विकल्प प्रस्तुत गरिरहेका भेटिन्छन् । तर पनि, यथार्थमा भन्ने हो भने सबै आफैमा अन्यौलग्रस्त छन् ।

परिवर्तनको चाहना गर्नु मानव स्वभाव हो । आफू रहेको अवस्था र स्थितिबाट सन्तुष्ट नभएर अझ राम्रो कुराको खोजी गर्ने यही गुणले नै आजको संसार यस ठाउँसम्म आइपुगेको हो । विकास त्यसैका कारण भएको हो, जीवनशैली सजिलो र सुविधासम्पन्न त्यसै कारणले भएको हो । तर, परिवर्तनको पनि एउटा प्रकृया हुन्छ र त्यसलाई बिर्सने हो भने त्यो परिवर्तनको कुनै अर्थ हुँदैन । अधिकार मान्छेको हक हो भने कत्र्तव्य पनि त्यससंग नङ र मासु जसरी जोडिएको कुरा हो । त्यसलाई अलग्याउन सकिंदैन । हामीले अहिले सोच्नु पर्ने कुरा त्यही नै हो । परिवर्तन तब मात्र प्रभावकारी हुन्छ जब हामी आफूबाट त्यसको श्रीगणेश गर्छौं । हरेक व्यक्तिको सोच र आचरणमा परिवर्तन भए मात्र समाज वा राष्ट्रको परिवर्तन हुन्छ । तर मन परे पनि नपरे पनि सत्य कुरा के हो भने हामीले आत्मअनुशासन र आफ्नो दायित्वलाई कहिले पनि मनन गरेका छैनौं । आफूलाई परिवर्तन नगरी राज्य परिवर्तनको अपेक्षा गरिरहेका छौं । 

हामी कत्र्तव्य बिनाको अधिकारको खोजीमा मात्र लागेका छौं । साना कुराहरुलाई वास्ता नगरी यो देश यूरोप अमेरिका जस्तो भएन भनेर गुनासो गरिरहेका छौं । हामी ट्राफिक नियम मान्दैनौं, आफ्नो सजिलो हुन्छ भने अरुको अप्ठ्यारोलाई रौं बराबर गन्दैनौं, पैसा कमाउन पाइन्छ भने शिक्षा, स्वास्थ्य र धर्मको व्यापार गर्न पछि पर्देनौं । भ्रष्टाचार भनेको त अलि ठूलै कुरा भइहाल्यो । अनि हामी आफै यो देशको भविष्य छैन, यहाँ बसेर केही हुँदैन भनेर गन्थन पनि गर्छौं । नेताहरुले यो देश डुबाए भनेर तिनलाई आमाचकारी गाली गर्छौं । तर कहिले सोचेका छौं हामीले नेता भनेको को हो ? आकाशबाट झरेको कुनै बाहिरी ग्रहको प्राणी हो नेता ? ती नेताहरु भनेका पनि हामी मध्येबाट नै, हामीले नै चुनेर छानेर पठाएका हामी जस्तै मान्छे हैनन् ? कि तिनको सिङ पुच्छर वा दशवटा टाउको हुन्छ ? हामी आफैलाई सुधार्न सक्दैनौं भने हामीबाटै बनेको त्यो नेता भन्ने जात चाहिँ कसरी गतिलो हुन्छ ? कच्चा पदार्थ नै कमसल प्रयोग भएको छ भने के कुनै उत्पादन गुणस्तरिय हुन सक्छ ?

दशैंको बेला थाइल्याण्डमा देखिएको एउटा सानो तर महत्वपूर्ण घटनालाई मनन गर्ने हो भने त्यसबाट सिक्न सकिने कुरा धेरै छ भन्ने मलाई लाग्यो । दशमीको दिन बैंककमा पनि नवरात्री भनेर भव्य रुपमा मनाइने चलन हुँदो रहेछ । सुकुम्भितको सिलोम सोइ नामक सडकमार्गमा नवरात्रि भव्य पूजाआजा र जुलुस सहित मनाउने चलन रहेछ । निकै लामो त्यो सडक वरिपरि त्यस दिन हुने भेलाको लागि सार्वजनिक रुपमा पहिले नै सूचना जारी गरिएको हुँदोरहेछ । होटलका लबीहरुमा समेत ३ बजेदेखि त्यहाँ वरिपरिका बाटोहरु पूर्ण रुपले बन्द हुने हुँदा पर्यटकहरुलाई कतै जाने आउने कार्यक्रम सोही अनुसार तय गर्न सूचना टाँसिएको हुँदोरहेछ । बिहान देखि नै मानिसहरु त्यो चौडा सडकको दुबैतिर आआफ्नो स्टलहरु तयार गर्न लागिपरेका हुँदारहेछन् । साँझ पर्न थालेपछि अथाह मानवसागर भेला भएपछि त्यहाँ पाइलो टेक्ने ठाम समेत पनि हुँदैन रहेछ । 

तर त्यति विघ्न मानिसहरु भेला हुँदा पनि न त त्यहाँ धक्कामुक्की हुन्थ्यो, न घच्चमघच्चा । अनुशासित रुपमा हरेक मानिस आआफ्नो ढंगले पूजाआजा गरिरहेका थिए । सानासाना तर झिलिमिली पारेर सजाइएका रथहरुको यात्रा पनि निर्वाध रुपमा चलिरहेको नै थियो । आफूले प्रयोग गरेका पूजा सामाग्री, खाने कुराका प्लेटहरु र असंख्य फुटाइएका नरिवलका टुक्राटाक्रहरु आफैले व्यवस्थि तगर्नका लागि सबैले स्टलका छेउमा ठूलाठूला ढ्वांगहरु राखेका थिए । बाटोमा छरिएका केही पदार्थहरुका लागि जुलुसको पछिपछि नगरपालिकाका सफाइ कर्मचारी र फोहोर उठाउने गाडी हिंड्दोरहेछ । जुलुस अघि बढ्दै जाँदा उनीहरु त्यसलाई तुरुन्तै सफा गरेर जस्ताको त्यस्तै पारिहाल्दा रहेछन् । 

१२० किलोमिटरको दरले असंख्य गाडीहरु कुद्ने चौडा सडकहरुमा पाँच दिनसम्म एउटा सवारीको हर्न सुन्नु परेन । लेन मिचेर कसैले बाटो जाम गरेको देखिएन । बटुवालाई कुनै गाडीले पेलेको देखिएन । सबैभन्दा ठूलो कुरा के हो भने संयम र आत्म अनुशासन नभएको मानिस देखिएन । हरेक ठाउँमा मानिस अरुका लागि सहज देखिएका थिए ।

आफूबाट परिवर्तन सुरु नगर्ने हो भने कुनै नेता, प्रधानमन्त्री, व्यवस्था वा शक्ति परिवर्तन भए पनि त्यसले केही लछारपाटो लाग्दैन । तर हामी यो कुरा भुलेर अरुलाई दोष दिनेमा मात्र अलमलिएका छौं ।  बरु हामी अमेरिकाको राष्ट्रपति चुनावको विश्लेषण र ओबामा वा रोम्नीको चुनावले विश्वमा त्यसले पार्ने प्रभावको बारेमा विज्ञता प्रदर्शन गर्छौं तर आफ्नो विश्लेषण जस्तो सानो कुरालाई कहिले प्राथमिकतामा राख्दैनौं । हामी एउटा कुनै यस्तो अवतारको व्यर्थ प्रतीक्षामा बाँचेका छौं, जसले आएर एउटा जादूको लठ्ठी घुमाउँछ र हाम्रा सारा समस्याको समाधान गरिदिन्छ । हामी कि त चमत्कार पर्खिएर आफैलाई भुलाइरहेका छौं, कि पशुपतिनाथले रक्षा गर्छन् भनेर आफूलाई आश्वस्त बनाइरहेका छौं । 

चमत्कार हामीले आफैमा गर्नुपर्छ अवतार पनि आफू भित्र नै खोजेर बाहिर निकाल्नुपर्छ भन्ने कुरा जति छिटो बुझ्न सक्यो, त्यति नै राम्रो ।

Read More

Hands & The Man

Amod called. He is a childhood friend for me. For others, he is a story writer Amod Dev Bhattarai.  Thanks to the ‘superb call quality of the phone call, I could make out some of the words he said,“Brazesh…hissssss…editor……mute…..New Yorker magazine….silence….get together..hissss….Bhoomi, Lazimapt….noise..Tues….silence….2nd……hissss….Sept……five..hisssss…..thirty….silence.” 
And, then the line disconnected. Cool enough, rest was for me to put two and two together. After all if you can understand what is being said, the purpose of the communication is achieved. People blame our telecom service providers for nothing. It’s a miracle in itself that a person  from almost 17 km away was able to convey his message to me.  

Read More

लुगा लगाउने साँढेहरु

बायाँ फन्को ९४ 

केही दिन अघिको कुरो हो । पुतलीसडकबाट सिंहदरवार हुँदै माइतीघर तिर जान लागेको बेला ट्राफिकको बत्ती रातो भएर म आफ्नो भटभटे अड्याएर रोकिएको थिएँ । मेरो पछाडिबाट आएको एउटा अर्को भटभटे मेरो देब्रेतिरबाट अटेसमटेस गर्दै जवर्जस्ती छि¥यो । म जेब्रा क्रसिंग भन्दा वरको धर्कोमा रोकएको थिएँ, त्योे भटभटे भने ममाथि आफ्नो विशिष्टता कायम गर्दै जेब्राक्रसको केही भाग ओगटेर रोक्यो । 

त्यसको चालक पनि आम भटभटे चालकहरुमा पाइने मानसिकताको प्रदर्शन गर्दैथ्यो । कुनै ठूलो भटभटे दौडको सुरुमा बसेको मान्छे जसरी कुन बेला पालो आउला अनि गुलेलीको मट्याङ्ग्रा जसरी हुर्रिएर अघि बढौंला भनेर ऊ क्लच थिचेर एक्सिलरेटरको कान मरुन्जेल बटारिरहेको थियो । उसको भटभटे पनि चानचुने थिएन । केही दिन अघि मात्र विज्ञापनमा देखेकोले मलाई हेक्का थियो, त्यसको मूल्य ४ लाख ५० हजार हो । भटभटेको लागि त्यो रकम भनेको आम नेपालीको आर्थिक स्तरले भेट्ने भन्दा माथि नै हो । हुन त त्यसका बाजे भटभटे चढ्नेहरु पनि यस सहरमा नभएका हैनन् ।

बत्ती रातै थियो, त्यो मानिसको फोन बजेछ क्यार, खल्तीबाट हातेफोन निकालेर ऊ कुरा गर्न थाल्यो । उसको फोन पनि उसको सम्पन्नताको ढ्वाङ्ग फुक्ने खालको नै थियो । मैले आँखा चिम्स्याएर हेरें । त्यो पनि आजकल जताततै विज्ञापन गरिएको ७० हजारको हाराहारीको फोन थियो । म उसको बारेमा अनुमान लगाउन थालें । त्यत्तिको खर्चालु मान्छे, के काम गर्छ होला, उसको आयश्रोत कस्तो होला, उसले उठबस गर्नेहरुको समूह कस्तो होला भनेर म गम्दै थिएँ । अनि अचानक त्यो मान्छेले खा.....क् गरेर आवाज निकाल्यो र दायाँबायाँ कतै नहेरि बाटोमा पिच्च थुक्यो । म कुनै सम्मोहनबाट उम्केको मान्छे जस्तो भएँ । मलाई अचानक त्यो मान्छे दरिद्र लाग्यो । मलाई उसको बारेमा सोच्नु पनि बेकार हो भन्ने लाग्यो । बत्ती हरियो भयो, ऊ हुँइकिंदै दायाँ र बायाँ ढल्काउँदै अरुलाई मारौंला जस्तो गरेर बेपत्ता भयो । हुन पनि हो, त्यत्रो पैसामा उसले किनेको शक्तिशाली भटभटे भएपछि पनि अरु साधारण मानिसहरुका साधारण सवारी साधन सरह लाइनमा लागेर, लेन अनुशासनमा बसेर ठेलाको गतिमा किन चलाउनु उसले ? नियालेर हेर्ने हो भने यस्ता महापुरुष सवारी चालकहरु बाटोमा बग्रेल्ती भेटिन्छन् ।

त्यही सन्दर्भमा केही महीना अघि कोपुण्डोल निर बाटोमा प्रकट भएका कुनै दैवीपुरुष तुल्य एक जना त्यस्तै महान सवारी चालकको सम्झना आयो । उनी एउटा सानो कारमा सवार थिए । त्यो कारको पछाडि तीनजना बस्ने सिटमा अगाडि, पछाडि, काखमा र भुइंमा पुठ्ठो अडाएको समेत गरी विभिन्न उमेर र आकारका सात जना हेर्दाखेरि दुरुस्तै मान्छे जस्ता देखिने प्राणीहरु अटाएका थिए । अगाडिको सिटमा भने एउटी भद्र महिला र उसको काखमा एउटा पाँच वर्ष जतिको बालकलाई राखेका थिए । चालक र महिलाले सिट बेल्ट बाँधेका थिएनन् । बालकको त कुरै पर जाओस् । अपर्झट जोरले ब्रेक लगाउनु परेको अवस्थामा त्यो बालकको के हविगत हुन्छ भन्ने कुरा ती चालकको मतलवको कुरा थिएन शायद । उनी चुरोटको धुवाँ उडाइरहेका थिए र मोवाइल फोनमा कसैसंग कुरा पनि गरिरहका थिए । बेलाबेला झ्यालबाट पिच्चपिच्च थुक्ने जन्मसिद्ध अधिकारको प्रयोग त जसले पनि गर्छ, उनले पनि गरिरहेका थिए । उनको छेउमा बसेकी भद्र महिला फलाहार गर्दै थिइन् र केराको बोक्रा सडकमा फुतुफुतु फ्याल्दै थिइन् । एकै समयमा सबैभन्दा बढी सवारी नियम उल्लँघन कसले गर्न सक्छ भन्ने कुराको कुनै प्रतियोगिता हुँदो हो त तिनले सारा कीर्तिमान भंग गर्थे होलान् । पैसाले महँगा सवारी साधन, लुगाफाटा, हातेफोन, विलासी जीवनशैली किन्न सकिन्छ तर सभ्यता किन्न सकिंदैन रहेछ, नैतिकता किन्न सकिंदैन रहेछ के गर्नु । 

यी केही प्रतिनिधि पात्रहरु मात्र हुन् सडकमा खुला छोडिएका साँढेहरुका । दिनहुँ बाटोमा नियालेर हेर्ने हो भने त्यस्ता निकै साँढेहरु देखिन्छन् । तिनीहरु आफ्नोमात्र सजिलो हेर्छन्, हतार तिनीहरुलाई मात्रै भएको हुन्छ, कामका लागि तिनीहरु मात्रै घरबाट निस्केका हुन् भन्ने सोच्छन् । अरु सबै त फुर्सदमा दिन काट्न मात्र बाटोमा आएका हुन् । ती साँढेहरु हेर्दा दुरुस्तै मानिस जस्ता हुन्छन्, सुकिला मुकिला लुगा लगाउँछन्, महँगा सवारी साधन चलाउँछन्, मानिस जस्तै बोल्न पनि जान्दछन् । तर भित्री रुपमा भने ती सँधै साँढेहरु नै रहन्छन् । अनि साँढेहरुको विवेक कहाँबाट हुन्छ र ?

हामी एकातिर देशको चिन्ता गर्छौं । बाटोघाटो देखि लिएर राजनीतिसम्मका कुरामा हामीसंग एउटा न एउटा समाधानका उपायहरु ह्ुन्छन् । ती कुरा र काम गर्न नसक्ने हरेक सरकारलाई हामी थुथु गर्छौ । गुनासाहरु त हामीसंग यति हुन्छन्, बयान गरिसाध्यै छैन । अरुले गर्न हुने, नहुने, पर्ने, नपर्ने सबै कुराहरुको शिक्षा दिनका लागि हामीसंग ठेलीका ठेली अर्ती उपदेशहरु हुन्छन् । तर आफ्नो आचरण र बानीबेहोराको बारेमा हामी कहिले सोच्छौं कि सोच्दैनौं ? देशको विकास भएन भनेर ठस्ठस् कन्ने बेला हामीले यो पनि सोच्नुपर्छ, हाम्रो आफ्नो आफ्नो विकास चाहिँ भउको छ कि छैन त ? देशको विकास भनेको रात पछि दिन जस्तो आफै नियमित रुपमा हुने कुरा त हैन होला । त्यसका लागि आफ्नो तर्फबाट हामीले के योगदान गरेका छौं ? हो हामीले आन्दोलन गरेका छौं, ढुँगामूढा गरेका छौं, बन्द हडताल गरेका छौं, सवारी साधन र सार्वजनिक संरचनाहरुमाथि आफ्नो पुरुषार्थ पनि देखाएका छौं । विध्वँसात्मक कामहरु त निकै गरेका छौं देशको विकास भै हाल्छ कि भनेर । अब सिर्जनात्मक काम र कुरो पनि गर्न सुरु गरे कसो होला ? 

समाज र देश सुधार्नका लागि पहिले आफूलाई सुधार गर्न थाले कसो होला ? एकैपटक राष्ट्रिय नीति र राजनीतिक समाधानका लागि माथापच्ची नगरेर सानातिना कुराहरुबाट सुरु गरे कसो होला ? आफ्नो नैतिकता र व्यवहारमा सुधार ल्याउनका लागि पाइला चाले कसो होला ? 

Read More

डेविड, गोलायथ र क्रिकेट

बायाँ फन्को ९३ 

अघिल्लो साता नेपाली खेलकूदको लागि अविस्मरणीय र अत्यन्तै सुखद रह्यो । नेपाली क्रिकेट टीम आइसीसीको वर्ग ४ को प्रतियोगितामा चमत्कारपूर्ण प्रदर्शन गर्न सफल भयो । आफ्नो समूहका सबै खेलहरुमा फराकिलो जीत प्राप्त गर्दै नेपाली क्रिकेट टोली वर्ग ३ मा उक्लियो । प्रतियोगितामा खेलिएको सबै ६ खेलमा म्यान अफ द म्याच पनि सबै नेपाली खेलाडीहरु नै चुनिए, त्यो पनि फरकफरक खेलाडी । सम्भवतः विश्व क्रिकेटको इतिहासमा नै यो पहिलो उदाहरण हुनुपर्छ । म्यान अफ द सिरिजको उपाधि पनि नेपाली खेलाडीको नै पोल्टोमा परेको थियो । समग्रमा व्याटिंग, बलिंग र फिल्डिंगमा नेपाली खेलाडीहरुले अभूतपूर्व प्रदर्शन गर्न सफल भए । 

समूहमा सबैभन्दा बलियो मानिएको अमेरिकालाई त दुइपटक नेपालले डल्ले साबुन लगाएर ढुंगामा पछारीपछारी, निचोरीनिचोरी धोयो । ट्विटर र फेसबुक जस्ता सामाजिक संजालमा आवद्ध सम्पूर्ण नेपालीहरु दिनदिनभरी नै नेपाली टोलीलाई हौस्याइरहे, उनीहरुको हरेक चौका छक्कामा उफ्रिरहे, उनीहरुले झारेका हरेक विकेटसंगै उत्तेजित भैरहे । शक्ति गौचनले सीमित ओभरको खेलहरुमा सर्वाधिक किफायती बलिंगको कीर्तिमान राखे । व्याटिंगका लागि सँधै आलोचित हुने केटाहरुले पनि यसपटक शताव्दिको वर्षा गरेर देखाइदिए । फाइनलमा पनि नेपाल र अमेरिकाको भीडन्तमा देशको साँच्चै माया लाग्नेदेखि लिएर अमेरिकाले भिसा नदिएको र डिभी चिठ्ठा नपरेर रन्थनिएकाहरु दंगदास परे । हुन त अमेरिकी टीममा अरु मूलका खेलाडीहरुको बाहुल्य थियो तर पनि यो शक्ति र सुविधासम्पन्न देशको विरुद्ध खेलकूदका लागि नगण्य प्रयास हुने नेपाल जस्तो विपन्न देशका खेलाडीहरुको भीडन्त थियो । हाम्रा खेलाडीहरुसंग सारा नेपालीको प्रार्थना र नैतिक समर्थन मात्र थियो ।  

बाइवलमा डेभिड र गोलायथको युद्धको एउटा कथा छ । प्लालेष्टाइनी र इजरायलीहरुको लडाईको बेलामा नौ फीट भन्दा अल्गो दैत्याकार गोलायथ नामक एउटा प्यालेष्टाइनीले सबैलाई आतंकित बनाएको थियो । फलामको कवचले सुरक्षित र हातहतियारले सुसज्जित गोलायथसंग कसैको केही चल्दैथ्यो । त्यस बेला डेभिड नामक एउटा खिरिल्लो इजरायली किशोरले उसलाई चुनौती दियो । डेभिडसंग कुनै हतियार पनि थिएन, कवच पनि थिएन । तर दृढ आत्मवल र एउटा घुँयेत्रोको भरमा उसले गोलायथ नामक दानवी योद्धालाई पराजित गरिदियो । 

नेपालको यसपटकको क्रिकेटमा विजय पनि धेरै हदसम्म त्यस्तै थियो । हरेक क्षेत्रबाट निराश भएका नेपाली जनताहरुलाई खुसी हुनका लागि एउटा ठूलो अवसर दिए हाम्रा क्रिकेटरहरुले । डिप्रेसनको सिकार भएको देशलाई उज्यालो अनुहार लगाउनका लागि सानोभन्दा सानो बहाना चाहिएको बेला उनीहरुले निकै ठूलो कारण दिए, कानदेखि कानसम्म हाँस्नका लागि । त्यसैले त स्वतस्फूर्त रुपमा जनता विमानस्थलमा क्रिकेट टोलीको स्वागतमा बाजागाजा लिएर पुगेकोथ्यो । 

अब आगामी सन् २०१५ मा अष्ट्र«ेलियामा हुने क्रिकेट विश्वकपमा नेपालको सहभागिता हुनसक्ने सम्भावना कायम नै रहेको छ । नेपाली क्रिकेट टीमलाई अलि गम्भीरतापूर्वक लिने हो भने, तिनको अभ्यास र तालीमका लागि विशेष ध्यान दिने हो भने वर्ग ३ को उत्कृष्ट दुई अनि छनौट हुँदै नेपालले विश्वकप नखेल्ला भन्न सकिन्नं । भनिरहनु नपर्ला, त्यसो हुन सकेको खण्डमा विश्वका सामु हाम्रो देशको शिर उँचो पार्नका लागि त्यो कति महत्वपूर्ण घटना हुनेछ । 

जुन अवस्थामा अहिले हाम्रो देश छ, त्यसका आधारमा अरु कुनै कुरामा नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका उपलव्धि हासिल गर्ला भन्ने कुरा अति आशावादीहरु समेत आश्वस्त हुन सक्ने अवस्था छैन । खेलकूदको नै कुरा गर्ने हो भने पनि अरु खेलमा हाम्रो प्रदर्शन विश्वस्तरमा पुग्नका लागि केही नभए पनि पचास वर्ष लाग्ने लक्षण छ । तर क्रिकेटमा नेपालले मारेको फड्कोलाई  हेर्ने हो भने यस खेलमा केही हुन सक्ने प्रचुर सम्भावना छ । अरु लोकप्रिय खेलहरुमा जतिको प्रतिस्पर्धा यसमा छैन किनभने क्रिकेट तुलनात्मक रुपमा कम राष्ट्रहरुले खेल्छन् । तर बेलायत, अष्ट्रेलिया, न्यूजिल्याण्ड जस्ता देशहरुको संलग्नताले यसलाई चर्चित बनाउन कुनै कसर बाँकी राखेको छैन । छिमेकी मुलुक भारतमा क्रिकेटलाई जति महत्वका साथ लिने गरिन्छ, त्यसले गर्दा यसको चर्चापरिचर्चा विश्वव्यापी रुपमा हुने गर्छ । त्यसैले अहिले हाम्रो पहिलो प्राथमिकतामा यसलाई राखेर, २०१५ को विश्वकपमा नेपाललाई पु¥याउने लक्ष्य राखेर सरकारी तवरबाट प्रयास हुने हो भने यो लक्ष्य प्राप्त गर्न सकिन्छ । 

तर हाम्रो दुर्भाग्य के हो भने यहाँ सत्ताप्राप्ति र प्राप्त सत्ता टिकाउने खेल बाहेक हरु केही हुँदैन र अरु कुनै पनि कुरा हाम्रा सरकारमा हुनेहरुका लागि गौण हुने गरेका छन् । कला, साहित्य, संगीत र खेल जस्ता कुरालाई अरुहरुले राष्ट्रिय गौरवको रुपमा लिने गर्छन् र तिनको विकासका लागि त्यही अनुसारको प्रयास गर्छन् । तर हाम्रा नेतृत्वलाई त्यसको कुनै महत्व छैन । त्यसैले अहिलेको अवस्थामा क्रिकेटलाई सर्वाधिक प्राथमिकताको सूचिमा किन नराख्ने ? नेपाललाई विश्व परिदृश्यमा महत्वपूर्ण स्थान दिलाउन सक्ने सम्भावना भएका खेलाडीहरुलाई पुरस्कृत र प्रोत्साहित किन नगर्ने ? 

तर यो लेखुन्जेलसम्म पनि क्यानको तीस हजार रुप्याँको पुरस्कार बाहेक अरु केही घोषणा भएको छैन । प्रधानमन्त्रीले त खोक्रो धन्यवाद मात्र दिएर टारिदिए । राजनीतिको कारण कुनाम भएको देशलाई सुनाम दिलाउन सक्नेहरुका लागि धन्यवाद मात्र पर्याप्त छैन । सरकारको मात्र मुख ताक्ने नभै, नीजि तवरबाट, अरु व्यावसायिक संघसंस्थाहरुबाट पनि नेपाली क्रिकेटको लागि योगदान हुनुपर्छ । खल्तीको आकारको कुरा हैन, कुरो मनको आकारको हो । गतिलो तालीम र सुविधा बिना गोलायथलाई ढाल्न सक्ने हाम्रा डेविडहरुलाई उचित अवसर र सुविधा दिने हो भने भोलि यिनले नेपाल र नेपालीको शिर उँचो बनाउनेछन् ।

Read More